ВИРУСЛИ ГЕПАТИТ БИЛАН БОҒЛИҚ САБАБЛАРДАН ЎЛИМ КЎПАЙМОҚДА
❌ ҲАР 30 СОНИЯДА ГЕПАТИТДАН БИР КИШИ ВАФОТ ЭТАДИ
‼️ Биз тирик бўлишимиз учун жигар ҳар куни 500 дан ортиқ ҳаётий функцияни бажаради, шунинг учун вирусли гепатитни текшириш, даволаш ва унинг олдини олиш жуда муҳимдир.
✅ 2022 йилда гепатит В ва С биргаликда 1,3 миллион кишининг ўлимига сабаб бўлди.
304 миллионга яқин одам сурункали вирусли гепатит инфекцияси билан яшайди.
Ҳар куни 3500 киши гепатит В ва С инфекциясидан вафот этади. Бу ҳар 30 сонияда гепатитдан бир ўлим демакдир.
Ҳар куни 6000 дан ортиқ одам вирусли гепатитни юқтиради.
Хўш, гепатит қандай касаллик?
✔️ Гепатит жигарнинг яллиғланишидир. Уни одатда вирусли инфекция ёки юқумли бўлмаган агентлар (гиёҳванд моддалар, токсинлар, алкоголь каби) келтириб чиқаради.
✔️ Вирусли гепатитнинг A, B, C, D ва Е турлари деб аталадиган 5 та асосий штамми мавжуд. Уларнинг барчаси жигар касалликларини келтириб чиқарса-да, улар муҳим кўрсаткичлар бўйича, жумладан, ўтиш усуллари, касалликнинг оғирлиги, географик тарқалиши ва уларнинг олдини қандай қилиб олиш мумкинлигига қараб фарқланади.
???? Гепатитнинг В ва C турлари сурункали касалликларга олиб келади ва биргаликда жигар циррози, жигар функциясининг йўқотилиши, жигар саратони ва вирусли гепатит билан боғлиқ ўлимнинг энг кенг тарқалган сабабидир.
???? Дунё миқёсида гепатит ташхиси қўйилган ва даволанмаётган жуда кўп одамлар бор
???? Гепатит В тури билан касалланган 220 миллионга яқин одамга ташхис қўйилмаган, Гепатит С тури билан касалланган деярли 36 миллионга яқин одамга ҳам ташхис қўйилмаган.
Кўпгина аломатлар фақат касалликнинг кечки босқичида пайдо бўлади, бунда кўпчилик одамларда гепатит В ёки С борлиги уларда жиддий жигар касаллиги ёки саратон ривожланганидагина аниқланади.
Ҳатто ташхис қўйилгандан кейин ҳам гепатит билан яшаётган одамларни даволаш ва парвариш қилишнинг қамрови ҳайратланарли даражада паст.
???? Гепатит В ва С тури билан касалланган 304 миллион кишидан атиги 7 миллиони гепатит В ва 12, 5 миллиони гепатит С туридан даволанади.
Гепатитдан холи дунёни яратиш учун ҳаракат қилиш вақти келди.
Энди гепатитдан холи дунёни яратиш ва 2030 йилга мўлжалланган мақсадларимизга эришиш учун тестларни ўтказиш, даволаш ва эмлашга устувор аҳамият берадиган вақт келди.
Асосий ҳаракатларга қуйидагилар киради:
???? кўпроқ одамлар ўзларига керакли даволанишни олиш имкониятига эга бўлишларини таъминлаш учун тестларни ўтказиш ва диагностика воситаларидан фойдаланиш имкониятларини кенгайтириш;
????эмлаш, хавфсиз инфекция ва инъекция амалиёти ва таълим орқали гепатитнинг олдини олиш бўйича бирламчи тиббий-санитария ёрдами профилактика ишларини кучайтириш;
???? турар жойидаги аҳолига қаратилган хизматлардан фойдаланган ҳолда беморларга ёрдамни яқинлаштириш учун гепатитни даволашни номарказлаштириш;
????гепатитни даволашни мавжуд соғлиқни сақлаш хизматларига интеграциялаш, гепатитни даволашни бирламчи тиббий ёрдам, ОИВ хизматлари ва зарарни камайтириш дастурлари билан бирлаштириш, керак бўлган ҳолларда янада қулайроқ ва кенг қамровли ёрдамни таклиф қилиш;
???? вирусли гепатитдан азият чеккан аҳоли ва фуқаролик жамиятини жалб қилиш, вирусли гепатит билан касалланган одамларнинг билимлари ва тажрибалари профилактика ва даволаш ишларининг марказида бўлишини таъминлаш;
???? гепатитни йўқ қилиш дастурларини қўллаб-қувватлаш ва сақлаб туриш мақсадида янги молиялаштириш йўлларини таъминлаш учун маҳаллий ёки инновацион молиялаштиришни сафарбар қилиш.
УНУТМАНГ!
Вақтида ҳаракат қилиш орқали кўплаб гепатит инфекциялари ва ўлимларнинг олдини олиш мумкин.
